chẳng dè
Định nghĩa
- Trạng từ:
- Không ngờ, không dè, không ngờ tới: Dùng để diễn tả sự việc xảy ra ngoài dự tính, ngoài sự mong đợi hoặc suy đoán trước đó của người nói, thường mang sắc thái bất ngờ, đôi khi là tiếc nuối hoặc ngạc nhiên.
Ví dụ sử dụng
- Trạng từ:
- Chẳng dè trời mưa to. (Không ngờ trời lại mưa to như vậy.)
- Tôi tưởng anh ấy sẽ đồng ý, chẳng dè anh ấy từ chối ngay. (Tôi nghĩ anh ấy sẽ đồng ý, không ngờ anh ấy lại từ chối thẳng thừng.)
- Chẳng dè nữa đường xe hỏng. (Không ngờ giữa đường xe lại bị hỏng.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Chẳng dè đâu": Nhấn mạnh hơn sự bất ngờ, ý "không thể ngờ tới được".
- Tôi cứ nghĩ cuộc thi rất dễ, chẳng dè đâu đề lại khó đến thế. (Tôi vẫn nghĩ cuộc thi rất dễ, không thể ngờ đề lại khó đến vậy.)
"Ai chẳng dè" / "Ai ngờ đâu": Cấu trúc dùng để hỏi tu từ, thể hiện sự bất ngờ chung cho nhiều người.
- Ai chẳng dè cô bé nhút nhát ấy lại trở thành diễn giả nổi tiếng. (Ai mà ngờ được cô bé nhút nhát ấy lại trở thành một diễn giả nổi tiếng.)
Biến thể và từ gần giống
Chẳng ngờ: Có nghĩa và cách dùng tương tự "chẳng dè", diễn tả sự bất ngờ.
- Chẳng ngờ kết quả lại tốt như vậy. (Không ngờ kết quả lại tốt đến thế.)
Không dè: Cách nói khác của "chẳng dè", trang trọng hơn một chút.
- Không dè anh ấy đã về nước từ tuần trước. (Không ngờ anh ấy đã về nước từ tuần trước rồi.)
Nào ngờ: Thường dùng trong văn viết hoặc lối nói trang trọng, văn chương.
- Nào ngờ cuộc gặp đó lại là lần cuối cùng. (Đâu có ngờ cuộc gặp đó lại là lần gặp cuối.)
Từ đồng nghĩa
- Không ngờ: Không đoán trước được, không nghĩ tới.
- Bất ngờ: Xảy ra một cách đột ngột, ngoài ý muốn.
- Ngoài dự tính: Không nằm trong kế hoạch hay tính toán ban đầu.
Thành ngữ / Cụm từ liên quan
"Dè đâu" / "Ngờ đâu": Thường dùng ở đầu câu để báo hiệu một sự việc trái ngược với suy nghĩ trước đó.
- Tôi tưởng công việc đã xong. Dè đâu còn nhiều lỗi phải sửa. (Tôi tưởng công việc đã hoàn thành. Nào ngờ vẫn còn nhiều lỗi phải sửa.)
"Đâu có ngờ": Cụm từ dùng để nhấn mạnh sự không thể lường trước.
- Đâu có ngờ chuyến đi lại gặp nhiều trắc trở đến thế. (Làm sao có thể ngờ được chuyến đi lại gặp nhiều khó khăn như vậy.)